Valpreventie: tips voor ouderen

Dit kunt u doen om vallen te voorkomen
Elke 5 minuten belandt een 65-plusser op de spoedeisende hulp na een val, vaak in of rond het huis. Hoe ouder u wordt, hoe groter de kans dat dit ook u een keer overkomt. Wat kunt u doen om die kans zo klein mogelijk te maken?

Ongeveer 30% van alle zelfstandig wonende mensen van 65 jaar en ouder valt minstens een keer per jaar. In de meeste gevallen door struikelen, bijvoorbeeld over een stoeptegel of drempel (24%) of door een val van een trap of ladder (10%). Bij 1 op de 10 ouderen heeft zo’n val ernstige gevolgen, zoals botbreuken, verwondingen aan het hoofd of zelfs overlijden. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie. 


Oorzaken van vallen bij ouderen

Als u ouder wordt, wordt het risico om te vallen groter. Dit risico groeit aan de ene kant door lichamelijke oorzaken. Maar ook oorzaken in uw omgeving spelen een rol.  

Lichamelijke oorzaken voor vallen

  • Duizeligheid 
  • Problemen met het evenwicht
  • Slecht zien
  • Effect van medicijnen die u gebruikt
  • Moeite met bewegen en angst om te vallen

Oorzaken in de omgeving

  • Verkeerde schoenen
  • Losliggende kleedjes
  • Slechte verlichting 
  • Gladde of ongelijke vloer
  • Onbekende omgeving

Vallen bij ouderen voorkomen: tips

Deze tips en aanbevelingen helpen om het risico dat u valt te verkleinen. Ook zorgen ze ervoor dat de gevolgen minder groot zijn als u toch een keer valt. 

Blijf in beweging

Als u regelmatig beweegt, houdt u uw spieren langer sterk en soepel en staat u steviger op uw benen. Daardoor valt u minder snel en blijft de schade beperkt als het toch gebeurt. Met bewegen houdt u ook uw hart en bloedvaten in goede conditie en daarmee de gezondheid van uw hersenen. 

Yoga voor senioren is een gezonde en rustige manier om in beweging te blijven. Het geeft u kracht, balans en houdt uw spieren soepel. 

Check uw medicijnen op bijeffecten

Medicijnen of combinaties van geneesmiddelen hebben soms als bijeffect dat u duizelig, slap of slaperig wordt en trager reageert. Heeft u hier last van? Overleg dan met uw arts of u andere medicijnen nodig heeft. Vertel uw arts ook welke medicijnen u zonder recept gebruikt, zoals paracetamol of een alternatief geneesmiddel.

Voelt u zich duizelig omdat u te snel bent opgestaan? Maakt bukken u draaierig? Span uw beenspieren aan en daarna uw buik- en lagerugspieren. Zo gaat het bloed terug naar uw bovenlichaam en trekt de duizeligheid weer weg.

Vitamine D is goed voor uw botten, spierkracht en balans. Eet daarom regelmatig vette vis, eieren en margarine. Uw lichaam haalt ook vitamine D uit zonlicht. Probeer daarom minimaal elke dag een kwartier naar buiten te gaan.  

Laat elk jaar uw ogen controleren

Als u goed ziet, is het risico om te vallen kleiner. Laat uw ogen daarom elk jaar controleren door een opticien en volg de adviezen op. Informeer of uw verzekeraar een nieuwe bril, lenzen of laserbehandeling vergoedt. 

Draag stevige schoenen

Loop niet op sokken door het huis, maar draag ook binnen schoenen of goede pantoffels. Een goede schoen:

  • heeft een goede pasvorm (niet te groot of te klein)
  • heeft en goed voorgevormd voetbed
  • heeft een stroeve zool en lage hak (maximaal 2,5 cm)
  • buigt mee met de voeten en omsluit de hele voet

Maak uw huis veilig

Veel ouderen vallen in huis door een gladde vloer, slechte verlichting of een losliggend kleedje. Weet u waar in huis u écht risico loopt om te vallen? Bekijk de top 10 van de grootste risico's en slimme tips om op de been te blijven.

Wist u dat de meeste valpartijen in huis gebeuren in de badkamer, op de trap en op het toilet? Met deze 10 slimme tips maakt u uw badkamer veiliger


Vraag hulp aan de ergotherapeut

Een ergotherapeut helpt ook om uw huis veiliger te maken. Bijvoorbeeld door te kijken naar woningaanpassingen en hulpmiddelen die voor u nuttig zijn. Of door u te leren bepaalde handelingen anders te doen, zodat u minder snel valt. 

De basisverzekering vergoedt 10 uur ergotherapie per jaar. Deze kosten moet u wel betalen vanuit uw verplichte eigen risico. Vraag uw zorgverzekeraar of u vergoeding voor ergotherapie krijgt vanuit uw aanvullende verzekering.

Voor veel woningaanpassingen, zoals een traplift of verhoogd toilet, kunt u vergoeding krijgen vanuit de Wmo, Wlz of uw zorgverzekering. Bekijk de mogelijkheden.


Valtraining en cursussen

Veel zorgverzekeraars vergoeden vanuit de aanvullende verzekering cursussen en trainingen om bijvoorbeeld vallen te voorkomen. De hoogte van de vergoeding verschilt per zorgverzekeraar. Wilt u weten of u een bepaalde training of cursus vergoed krijgt? Neem dan contact op met uw zorgverzekeraar.

Gratis cursus valpreventie

Bent u via de ledenvereniging collectief verzekerd bij Univé, Zilveren Kruis of De Friesland? Dan krijgt u een cursus valpreventie volledig vergoed. Meer informatie over onze collectieve zorgverzekeringen.

Bang dat u niet meer overeind komt als u valt? Met Persoonsalarm Thuis is er binnen 30 minuten iemand bij u. Gaat u er graag op uit voor een wandeling of boodschap? Kies dan voor Persoonsalarm Overal.